Tensione në Arktik, Groenlanda i përgjigjet presionit të SHBA-së për blerjen e ishullit: E pakuptueshme dhe frikësuese
Tensionet diplomatike mes Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj nordikë kanë arritur nivele të reja, ndërsa zyrtarë të lartë të Groenlandës e cilësuan të martën si “të pakuptueshme” dëshirën e Uashingtonit për të marrë nën kontroll territorin e tyre.
Naaja Nathanielsen, ministrja e Biznesit dhe Burimeve Minerale të Groenlandës, i bëri thirrje administratës Trump të dëgjojë zërin e popullit të ishullit Arktik, duke përshkruar një atmosferë frike dhe konfuzioni në vend.
“Njerëzit nuk po flenë, fëmijët kanë frikë dhe kjo thjesht mbush gjithçka këto ditë. Ne nuk mund ta kuptojmë vërtet këtë situatë,” deklaroi Nathanielsen gjatë një takimi me ligjvënësit në Parlamentin e Britanisë, vetëm një ditë para bisedimeve kritike në Shtëpinë e Bardhë.
Samiti i tensionuar në Uashington
Ditën e mërkurë pritet një përballje diplomatike e nivelit të lartë. Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, dhe Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, do të presin në Uashington ministrin e Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, dhe homologen e tij nga Groenlanda, Vivian Motzfeldt.
Burime pranë administratës amerikane konfirmojnë se tema qendrore do të jetë interesi i Presidentit Trump për blerjen e Groenlandës. Trump, i cili të dielën nga bordi i “Air Force One” deklaroi se “në një mënyrë ose në një tjetër, ne do ta kemi Groenlandën”, e sheh lëvizjen si jetike për të parandaluar ndikimin e Rusisë dhe Kinës në Arktik.
Reagimi Danez: Presion i papranueshëm
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, ka mbajtur një qëndrim të prerë krah homologut të saj nga Groenlanda, Jens-Frederik Nielsen, duke ritheksuar se ishulli nuk është në shitje.
“Nuk ka qenë e lehtë t’i bësh ballë presionit të papranueshëm nga një aleat i ngushtë dhe ka shumë tregues se pjesa më e vështirë është përpara,” u shpreh Frederiksen, duke nënvizuar megjithatë gatishmërinë e Danimarkës për të investuar në sigurinë e Arktikut.
NATO qëndron mënjanë, ushtria bashkëpunon
Pavarësisht krizës politike, bashkëpunimi ushtarak në terren vijon. Një zyrtar danez konfirmoi se javën e kaluar forcat e Danimarkës mbështetën SHBA-në në kapjen e një cisterne nafte në Atlantikun lindor, e cila dyshohej për shkelje të sanksioneve amerikane.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, refuzoi të komentojë mbi atë që e quajti “diskutim të brendshëm të aleancës”, duke theksuar se roli i tij kufizohet në sigurinë e Veriut të Epërm.
Për banorët e Groenlandës, çështja shkon përtej gjeopolitikës. Ministrja Nathanielsen theksoi se ndërsa ata e kuptojnë nevojën e SHBA-së për siguri kombëtare dhe monitorim të shtuar në Arktik, aneksimi nuk është zgjidhja.
“Ëndrra ime më e thellë është që populli i Groenlandës të ketë të drejtë të flasë, sido që të ndodhë. Për të tjerët kjo mund të jetë një copë tokë, por për ne është shtëpia jonë,” përfundoi ajo.
Një delegacion dypartiak i Kongresit Amerikan pritet të vizitojë Kopenhagenin këtë fundjavë, në një përpjekje për të ulur tensionet dhe për të demonstruar unitet mes aleatëve të vjetër.
