Shkrirja e akullnajave nga ndryshimet klimatike mund të rizgjojë vullkanet më të rrezikshme në botë

Një mori tërmetesh të fuqishme kanë tronditur Islandën, duke sugjeruar se një nga “vullkanet gjigante nën akullin” e këtij shteti mund të jetë duke u zgjuar pas një periudhe më shumë se një dekadë gjumi. Tërmetet janë një shenjë se magma e nxehtë mund të jetë duke u lëvizur drejt rrënjëve të vullkanit Bardarbunga, që ndodhet nën akullnajën më të madhe të Evropës, Vatnajökull. Edhe pse këto tërmete nuk janë një shpërthim i drejtpërdrejtë i Bardarbunga-s, ato janë një indikacion se mund të jemi në prag të një shpërthimi të mundshëm të fuqishëm.

Bardarbunga është një vullkan me një kalderë prej 25 miljesh katrore dhe është mbuluar nga një shtresë akulli e trashë. Kur lava dhe akulli takohen, mund të ndodhin shpërthime të mëdha dhe të papritura, dhe pasojat mund të jenë katastrofike. Shpërthimi i fundit i Bardarbunga-s ndodhi në vitin 2014, kur vullkani shkaktoi shpërthimin më të madh të Islandës në më shumë se 200 vjet, duke nxjerrë burime lave qindra metra të larta dhe duke shkatërruar një pjesë të madhe të peizazhit.

Shkencëtarët në Islandë dhe ekspertë të tjerë janë të shqetësuar për mundësinë që shpërthimet vullkanike të bëhen më të shpeshta dhe më të fuqishme për shkak të ndryshimeve klimatike. Ata po studiojnë teorinë se tërheqja e akullit nga ngrohja globale mund të shkaktojë shpërthime vullkanike më të fuqishme, pasi akulli dhe magma e nxehtë mund të krijojnë një ndërveprim të rrezikshëm kur takohen.

Islanda është një “laborator natyror” i përsosur për të studiuar këto fenomene, pasi është vendosur mbi dy pllaka tektonike që po ndahen dhe mbi një re shkëmbinjsh të mbinxehur, duke e bërë atë një vatër të madhe aktiviteti vullkanik. Për më tepër, akullnajat që mbulojnë këtë ishull janë duke u zvogëluar me ritme të shpejta për shkak të ngrohjes globale, duke mundësuar që më shumë vullkane të bëhen aktive. Në të kaluarën, kur akulli është zhdukur nga Islanda, është regjistruar një rritje e aktivitetit vullkanik, duke shkaktuar shpërthime më të fuqishme se zakonisht.

Për shkak të aktiviteteve vullkanike dhe ndryshimeve klimatike, shkencëtarët janë të shqetësuar se rritja e temperaturave mund të shkaktojë më shumë shpërthime dhe më të fuqishme në të ardhmen.

Këto “vullkane të akullnajave” nuk janë të kufizuara vetëm në Islandë. Ato mund të gjenden gjithashtu në Alaska, përgjatë bregdetit perëndimor të Amerikës së Veriut, në Kamchatka të Rusisë lindore, dhe madje nën akullin e Antarktidës. Shpërthimet e këtyre vullkaneve kanë potencialin për të shkaktuar ndryshime të mëdha në klimën globale dhe për të pasur pasoja katastrofike për popullatat që jetojnë afër këtyre zonave aktive.