Misteri i Dorëshkrimit të Voynich vazhdon të sfidojë shkencën edhe pas 600 vitesh

Dorëshkrimi i Voynich-it, është një dorëshkrim i ilustruar i shkruar në një gjuhë të panjohur dhe që mendohet të jetë krijuar në shekullin e 15-të ose të 16-të. Është emëruar sipas shitësit të librave antikuarë Wilfrid Voynich, i cili e bleu atë në vitin 1912. Studiuesit dhe shkencëtarët janë përpjekur ta deshifrojnë tekstin që kur dorëshkrimi u zbulua për herë të parë. Që nga viti 1969, ai është vendosur në Bibliotekën e Librave dhe Dorëshkrimeve të Rralla Beinecke në Universitetin Yale .

Kodiku i Voynich-it ka përmasat 22.5 me 16 cm dhe përmban 102 fletë pergamene të ilustruara. Dorëshkrimi është i ndarë në gjashtë seksione bazuar në ilustrime në botanikë, astronomi dhe astrologji, biologji, kozmologji, farmaceutikë dhe një seksion me tekst të vazhdueshëm me dekorim që shënon fillimin e hyrjeve të shkurtra që mendohet të jenë receta.

Ilustrimet në seksionin botanik, seksioni më i madh i dorëshkrimit, përbëhen nga 113 vizatime të mëdha të detajuara dhe shumëngjyrëshe të bimëve, me tekst të shkruar me kujdes rreth imazheve. Seksioni tjetër është 12 faqe me vizatime astronomie dhe astrologjie rregullime të yjeve, diellit, hënës me disa faqe që paraqesin simbole të zodiakut. Seksioni farmaceutik i rikthehet bimëve dhe përshkruan ato që mendohet të jenë bimë medicinale. Shumë studiues, gjuhëtarë, kriptologë janë përpjekur të deshifrojnë shkrimin e panjohur me pak ose aspak sukses.

Nuk dihet se ku ose saktësisht kur është krijuar dorëshkrimi, megjithëse kërkime të gjera kanë sugjeruar se është bërë diku në Evropën qendrore, dhe datimi me radiokarbon e ka caktuar atë në fillim të shekullit të 15-të. Një teori e hershme që u hodh poshtë nga datimi me radiokarbon i kryer në vitin 2009 ishte se ishte shkruar nga shkencëtari anglez i shekullit të 13-të, Roger Bacon. Pronari i parë i dorëshkrimit mund të ketë qenë Perandori i Shenjtë Romak Rudolf II, i cili mbretëroi nga viti 1576 deri në vitin 1611. Ideja se libri është blerë nga Rudolfi erdhi nga një letër e shkruar në vitin 1665 nga shkencëtari i Pragës Johannes Marcus Marci.

Letra ishte fshehur brenda faqeve të dorëshkrimit kur Voynich e bleu atë në vitin 1912. Dihet me siguri se dorëshkrimi ishte në pronësi të kimistit dhe farmacistit të oborrit të Rudolfit, Jacobus Horcicky de Tepenec, i cili la firmën e tij në faqen 1r të librit. Pronari tjetër i dorëshkrimit të Voynich ishte miku i shkruesit të letrave Marci, Baresch, i cili ia kaloi dorëshkrimin Marci-t. Nga ana tjetër, Marci, para se të vdiste (1667), ia dërgoi atë studiuesit dhe priftit jezuit Athanasius Kircher citon Britanica.

Libri ra në duart e Voynich-it në vitin 1912, kur ai e siguroi atë nga një kolegj jezuit pranë Romës. Shitësi i librave koordinoi një numër ekspozitash të dorëshkrimit, përfshirë një në Institutin e Artit të Çikagos në vitin 1915. Ai bëri përpjekje të mëdha për të deshifruar tekstin, duke rekrutuar profesorin e filozofisë në Universitetin e Pensilvanisë, William Newbold.

Në vitin 1921, si Voynich ashtu edhe Newbold mbajtën leksione mbi dorëshkrimin, duke e quajtur atë “Dorëshkrimi i Shifrës së Roger Bacon” dhe duke thënë se ishte zbuluar në një kështjellë në Evropën Jugore. Dorëshkrimi u ble nga pasuria e Voynich-it në vitin 1961 nga një shitës librash në Nju Jork, Hans P. Kraus, i cili ia dhuroi atë Bibliotekës Bienecke në vitin 1969.

Disa kritikë e konsiderojnë librin si një mashtrim të kryer nga Voynich, por pergamena e datuar me radiokarbon, si dhe studimet e fokusuara gjuhësore si ajo e Marcelo Montemurro, të cilat nxorën në dritë modele të dallueshme gjuhësore duket se sugjerojnë të kundërtën. Edhe në shekullin e 21-të, shkrimi i Voynich ka vazhduar të shqyrtohet për të dhëna për kuptimin dhe origjinën e tij.